Koen Boelens, Author at PLUK

Omslag #13

Woord vooraf #13

‘Mijn wens ging in vervulling’ luidt de openingszin van het eerste fragment in deze PLUK. Dat geldt voor ons allemaal, trouwe lezers, want we hebben eindelijk weer een prachtig nieuw nummer. We maken voortaan één PLUK per jaar, die dan wel aanzienlijk dikker is. Er zijn dit keer vijftien vertalingen gekozen uit de vele inzendingen, waaronder de eerste ooit uit het Lets. Ook die uit het Montenegrijns is een primeur.

Het optimistische begin is overigens – het is wel literatuur natuurlijk – maar schijn, want lang niet alles bij Daniela Dröscher (iemand om in de gaten te houden) is koek en ei.

Brenda Lelie heeft het op zich genomen de Letse literatuur voor ons te ont- sluiten. Ze geeft hier een voorproefje vol levendige dialogen uit een verhaal van Andra Neiburga.

En we zijn Letland nog niet uit of we zitten met de Hongaarse Diána Vonnák in een taxi in Kiev, op weg naar een zuigcurettage. De betrokkene doet er verbazend luchthartig over.

Dan gaan we tweeënhalve eeuw terug, naar een briefwisseling uit 1775 tussen de 81-jarige Voltaire en een tijdgenoot. De eerste antwoordt op de hoffelijke vraag naar zijn gezondheid even hoffelijk dat hij zich al eenentachtig jaar ziek voelt. Hetgeen zijn ijdelheid overigens niet in de weg zit, want hij is ontevreden over hoe zijn correspondent hem in een tekening heeft afgebeeld (‘als een kreupele aap’). Volgt enige beleefde onmin tussen de heren.

De volgende bijdrage, van de vergeten grootheid Franziska zu Reventlow, dateert uit 1917 en wordt door haar vertaalster vergeleken met Villa des Roses uit 1913. Het pension vol vreemde vogels staat ditmaal op een niet nader te noemen Spaans eiland.

Lena Ruth Stefanović (1970) heeft een grote naam in Montenegro, dus het is een eer dat wij de eerste drie Nederlandse vertalingen van haar werk kunnen afdrukken.

Lucy Caldwell is een jonge, veelbelovende Noord-Ierse schrijfster die ons in dit fragment voorstelt aan een tweetal uiterst brutale Belfastse schoolmeiden. Het vertelplezier spat er vanaf. Lucy Caldwell komt er wel, en die meiden ook.

Vertaler Evert Oudenes plaatst Suchbild (Beeldraadsel) van Christoph Meckel in de zogeheten Duitse Väterliteratur, geschriften over hoe vaders zich hebben geweerd/gedragen/gedrukt tijdens de jaren van het Derde Rijk. Het zijn de boeken die de vaders zelf niet hebben geschreven, of niet konden schrijven. Binnen het genre baarde Meckel in 1980 opzien met deze tekst.

Dat er van de Amerikaanse hardwerkende moeder Tillie Olsen (1912-2007) nooit eerder iets in het Nederlands is vertaald is onbegrijpelijk en eigenlijk ook onvergeeflijk. Lees het fragment uit ‘Ik sta hier te strijken’ en u zult het beamen.

‘Ik leg mijn eieren in volle vlucht’ dichtte Krijn Peter Hesselink ooit, en die regel schiet je te binnen bij het lezen van de onstuitbare woordenvloed van de Oostenrijker Josef Winkler. De tekst werd geschreven tijdens een reeks slapeloze nachten, waarin hij terugdacht aan zijn benauwende kindertijd in een dorp. Gelukkig heeft Winkler een zeer uitgeslapen Nederlandse vertaler getroffen, die de angstige ijldromen helder heeft weergegeven.

Sabbat van Kathleen Jamie, sinds 2021 de Schotse Makar (dichter des vaderlands), lijkt ons vervolgens naar het andere uiterste mee te voeren, te weten de totale (zondags)rust van een eiland in de Buiten-Hebriden. Maar die rust is bedrieglijk, want de gedachten en herinneringen van de vertelster staan niet stil.

Waren we al in China geweest? In het seksueel verbazingwekkend openhartige verhaal ‘Huang de Negende’ van Pu Songling (1640-1715) horen we over de lotgevallen van een vijftienjarige jongen die ‘qua voorkomen en flair de schoonheid van iedere vrouw overtrof ’.

Het vertalen van de in een technisch hoogstaande, dwingende vorm gegoten verzen die de Amerikaan W.D. Snodgrass in The Fuehrer Bunker wijdde aan mevrouw Goebbels, haar kinderen en hun collectieve dood, is gekkenwerk. Des te mooier dat een jonge Leidse dichter het lef heeft getoond zich eraan te wagen. Het resultaat van zijn inspanningen bevat enkele zinnen die gerust als instant-klassiek mogen worden bestempeld. Hardop lezen.

Igiaba Scego is een Italiaanse van Somalische afkomst die twee Afro-Amerikaanse vrouwen uit de negentiende eeuw, een kunstenares en een activiste, samensmolt tot één ijzersterk personage. In het hier vertaalde fragment gaat ze scheep. In de tegengestelde richting van haar tot slaaf gemaakte voorzaten. Liggen de verhoudingen nu anders? Hooguit subtieler.

En met Simone Lappert springen we ten slotte, letterlijk en figuurlijk, deze PLUK uit. Wij wensen u veel leesplezier.

Over PLUK #13

PLUK – de oogst van nieuwe vertalers is het podium waarop afgestudeerde vertalers debuteren met hun vertaling van zelfgekozen, vaak nog onbekende of ten onrechte in vergetelheid geraakte auteurs. Dit kan een kort verhaal zijn, maar ook een fragment uit een roman of poëzie. In PLUK kunnen beginnende vertalers zich presenteren aan literair agenten, redacteurs, uitgevers, geïnteresseerde collega-vertalers en andere lezers.

De inhoud van PLUK is gevarieerd: lange en korte verhalen, lichte en zware onderwerpen, bekende en onbekende auteurs, oude en nieuwe teksten. Ook streeft de redactie naar een variatie van talen en taalgebieden. Het blad is nadrukkelijk bedoeld voor beginnende vertalers die niet meer dan één literair boek hebben vertaald dat is uitgegeven.

PLUK verschijnt een keer per jaar. Elk nummer wordt door een andere beeldend kunstenaar geïllustreerd. Klik op de bestelknop voor meer informatie over verkoop en abonnement.

Redactie: Koen Boelens, Lisette Graswinckel, Maaike Harkink, Lies Lavrijsen, Niek Miedema, Anda Schippers.

PLUK is een initiatief van de Vertalersvakschool en wordt mede mogelijk gemaakt door Lira Fonds.

Illustraties: Cato Duys
Vormgeving: Andries Boertien
Met dank aan: Mari Alföldy, Katarina Hartgers, Peter Huijzen, Jos Kockelkoren, Hilde Kugel, Liesbeth van Nes, Charlotte Pothuizen, Charlotte van Rooden, Tjadine Stheeman, Lisa Thunnissen en Pavle Trkulja

Omslag #12

Woord vooraf #12

Het heeft even geduurd, maar hier is dan ons nieuwe nummer, dat opent met misschien wel de mooiste beginzin die we ooit in PLUK hebben gehad. Wie er een beetje een antenne voor heeft, voelt onmiddellijk aan dat hier zo’n tragikomische Russische meester aan het woord is. Het verhaal van Aleksej Salnikov is niet na te vertellen en hooguit samen te vatten als: ‘Misschien toch maar die griepprik halen?’

We vervolgen met nog iets dat niet is na te vertellen, maar dit keer is het de hoofdpersoon van het verhaal die met het probleem zit. Zij is een tiener van Arabische afkomst die aan haar immigrantenouders de films moet uitleggen die ze in hun nieuwe land zien. ‘Een film niet begrijpen, dat was in Amerika net zoiets als analfabeet zijn.’ De culturele kloof waar zij schrijlings overheen staat is enorm. En let ook op het taalgebruik dat dit prachtig illustreert.
De derde vertaling betreft een fragment van de hier nog nauwelijks bekende Duitse schrijver Mario Wirz (1956-2013). Eenzaamheid, ziekte, wanhoop, een leven op drift, je vastklampen aan de verkeerde mensen, dingen doen die je maar beter niet aan je moeder kunt vertellen, overleven, maar goed is het nooit. ‘Je bent nog steeds een boerenkinkel. Iedereen kan meteen aan je gezicht zien wat je denkt en voelt.’

Australië was lang een witte vlek op de kaart en literair gezien is het dat in bepaald opzicht nog steeds. Vraag mensen maar eens om drie Australische auteurs te noemen. Menigeen haalt dat niet. De veertiger Mark Brandi mag helpen die onbekendheid te verminderen. Lang fragment. Korte zinnen. Een jochie van elf woont alleen met zijn vader op een afgelegen boerderij in Tasmanië. De buitenwereld mag er van zijn vader niet doordringen. In het dorp achter de heuvels komen ze niet. De jongen weet niet waarom. Vragen leiden tot antwoorden die alleen maar meer vragen oproepen. Hij lijkt te worden voorbereid op een leven zonder andere mensen.

Onze inmiddels traditionele Japanse bijdrage is wederom een ogenschijnlijk simpele vertelling met een morele boodschap met een universele lading. Eén beeld, oplopende spanning, de wetten van de natuur worden getart: breekt de draad van de spin? De slechterik bungelt eraan. Waar moeten we op hopen? Ryūnosuke Akutagawa’s verhaal dateert uit 1918, maar het thema is geen dag verouderd.

Sylvia Townsend Warner (1893-1978) is voor veel literatuurminnaars zo iemand uit de categorie ‘wel van gehoord, nooit iets van gelezen’. Hier komt de kans. Ze heeft een heel eigen, originele stem: ‘Er stond een oostenwind, doordringend en doortastend – een voorjaarsschoonmaakwind, dacht ik.’ Vergeet dat maar eens. En als de verteller een trap geeft tegen de vuilnisbak, antwoordt die ‘met een zacht meerstemmig gerammel’. Zo verrijkt Warner schijnbaar terloops je belevingswereld.

Vertaalster Els Thant noemt Las voladoras (2020, De gevleugelde heksen) van de jonge Ecuadoriaanse Mónica Ojeda een goed voorbeeld van de ‘New Latin American gothic’, een krachtige nieuwe stroming in de Zuid-Amerikaanse literatuur. Niet voor kleinzerige zieltjes, niet voor mensen met een afkeer van lichaamssappen, niet voor lezers die zaken liever onder de mantel van het eufemisme bedekken, maar ook niet voor mensen die alles letterlijk opvatten. Steengoed dus.

De redactie

Vertalers #12

Victoria MacKenzie

Auteur

Fragment

Astrid Meijn en Hugo van der Wolf

Vertaler

Astrid Meijn (1967) studeerde Europese Studies aan de Universiteit van Amsterdam en volgde de opleiding Vertaler Frans aan de ITV Hogeschool voor Tolken en Vertalen. Ze werkt al jaren als zakelijk vertaler Frans en Engels. Inmiddels heeft zij de opleiding Literair vertalen uit het Engels aan de Vertalersvakschool in Amsterdam afgerond. In een vorige editie van PLUK verscheen een fragment van haar vertaling Sabbat van de Schotse nationale dichter Kathleen Jamie. Astrid heeft belangstelling voor zowel fictie als non-fictie en een speciale interesse in natuur en literatuur uit Schotland.

astrid.meijn@astraduire.nl

Hugo van der Wolf (1966) werkt als kredietanalist bij een grote bank, maar zijn hart ligt bij taal en literatuur. Hij besloot zijn passie te gaan volgen en zich in te schrijven bij de Vertalersvakschool. Als eindopdracht koos hij voor een fragment uit de utopische dystopie The Arrest van Jonathan Lethem. Hugo heeft belangstelling voor literatuur in de breedste zin en specifieke belangstelling voor historische fictie en non-fictie.

www.hugowolf.nl

Astrid en Hugo vertaalden onlangs samen met Nico Groen De natuur van onze steden van Nadina Galle. In het kader van een ontwikkelingstraject van het Expertisecentrum Literair Vertalen onder begeleiding van Astrid Huisman hebben zij samengewerkt aan de vertaling van For Thy Great Pain Have Mercy On My Little Pain van Victoria MacKenzie.

Santiago Wills

Auteur

Fragment

Roemer Leushuis

Vertaler

Roemer Leushuis (1966) studeerde geschiedenis in Utrecht en vertaalwetenschap (Spaans-Nederlands) in Amsterdam. Hij vertaalt en tolkt al meer dan dertig jaar voor politie en Justitie. Daarnaast schrijft hij in Filter over de strijd om erkenning van Nederlandse rechtbanktolken en over de fascinerende levens van tolken en vertalers in vroeger eeuwen. In La Chispa, een onlinetijdschrift over Latijns-Amerika, publiceert hij artikelen over Chili, waar hij enige tijd heeft gewoond. Hij heeft de eerste Nederlandse vertaling van A Journal of the Plague Year van Daniel Defoe gemaakt, die binnenkort zal verschijnen onder de titel Dagboek van het pestjaar.

roemer.leushuis@gmail.com

Nasser Hussain

Auteur

Fragment

Reshma Jagernath

Vertaler

Reshma Jagernath (1975) studeerde en doceerde Engelse taal- en letterkunde aan universiteiten in Utrecht (alma mater), Bristol, Leeds en Kaapstad. Theorie schraagde zij met praktische opleidingen vertalen in Antwerpen en Amsterdam. Nog voor Reshma in 2023 aan de Vertalersvakschool afstudeerde, rondde zij twee co-vertalingen af: Lot (2022) van Bryan Washington en De zaaier (2024) van Octavia E. Butler. In het kader van een ontwikkelingstraject van het ELV werkt Reshma momenteel aan de vertaling van een contemporaine bildungsroman.

reshma.jagernath@gmail.com

Ana Iriarte

Auteur

Fragment

Elisabeth Goemans

Vertaler

Elisabeth Goemans studeerde Westerse literatuur en literair vertalen aan de KU Leuven. Op dit moment is ze doctoraatsstudente Argentijnse literatuur en vertaling aan de University of Edinburgh en docent Nederlandse literatuur. In 2023 verrichtte ze veldonderzoek in Argentinië, waar ze verbonden was aan de Universidad Nacional de La Plata. Haar onderzoek spitst zich toe op hedendaagse vrouwelijke auteurs en hun positie in het transnationale literaire veld. Elisabeth is bereikbaar op het mailadres elisabethgoemans@gmail.com

Tom Lee

Auteur

Fragment

Anne van der Zwan

Vertaler

Anne van der Zwan (1970) is historicus en vertaler. In Leiden studeerde ze oude geschiedenis met bijzondere aandacht voor het oude Griekenland. Hierna volgde ze aan de itv in Utrecht de opleiding tot vertaler Engels en is zij in Amsterdam tot vertaler beëdigd. Haar grote wens was altijd het vertalen van literatuur en in 2024 heeft ze de studie literair vertalen van de Vertalersvakschool afgerond. Anne zit het liefst tussen de boeken. Ze heeft als freelance persklaarmaker gewerkt (onder andere voor uitgeverij Prometheus) en doet al meer dan twintig jaar vrijwilligerswerk in verschillende particuliere bibliotheken. Zij wil zich nu graag wijden aan het vertalen van (historische) literaire fictie en non-fictie.

annevdzw@gmail.com

Taleb Alrefai

Auteur

Fragment

Marthe Nelissen

Vertaler

Marthe Nelissen (1995) is schrijver, vertaler en CliniClown. Ze studeerde arabistiek en islamkunde aan de KU Leuven en Arabische literatuur aan SOAS University of London. Haar eerste romanvertaling, een covertaling met vertaalster en docent Arabisch Lore Baeten, verscheen in 2022 bij uitgeverij Orlando onder de titel Waar de wind huist. Marthe vertaalt daarnaast ook theater. Haar grootste vertaaldroom op dit moment is de Egyptische graphic novel Shubeik Lubeik naar de Nederlandstalige lezer te brengen. Als schrijver debuteerde Marthe bij uitgeverij Studio Sesam met het kinderboek Donutdag.

info@marthenelissen.be

Sibylle Berg

Auteur

Fragment

Anne Marijn Koppen

Vertaler

Anne Marijn Koppen (zij/haar, Nederland, 1985) heeft praktijkervaring met talig in het diepe springen: op haar vijftiende woonde ze een uitwisselingsjaar lang in Japan en leerde daar de taal – niet uit een boek, maar door zelf, IRL, maar wat aan te klooien. Na haar afstuderen aan de Rietveld in 2010, waarvoor ze korte verhalen en een scriptie over taal als instrument schreef, vertrok ze naar Berlijn, waar ze zich opnieuw een haar vrij onbekende taal eigen maakte. Als docente Nederlands en sparringpartner van literair vertaalster Stefanie Ochel dacht ze mee bij het vertalen naar het Duits van onder andere Het aanbidden van Louis Claus van Valentijn Hoogenkamp en Gebrek is een groot woord van Nina Polak.

info@annemarijnkoppen.nl

Elvira Navarro

Auteur

Fragment

Sanne van den Bosch

Vertaler

Sanne van den Bosch (1996) is journalistiek en literair vertaler Spaans en Engels. Na haar bachelor Geschiedenis in Leiden heeft ze een aantal maanden in Madrid gewoond om de Spaanse taal en cultuur beter te leren kennen en is ze de master Literair vertalen gaan volgen aan de Universiteit Utrecht. Ze studeerde in februari 2022 af met de scriptie ‘Het vertalen van erotische literatuur. De innerlijke strijd van een vertaler blootgelegd’. Daarna vertaalde ze boeken van Javier Castillo en Juan Gómez-Jurado. Naast vertaler is ze ook persklaarmaker en corrector, wat volgens haar handig is bij het vertalen, maar ook andersom.

sannevdbosch@live.nl

www.sannevandenbosch.nl

Stephen Romer

Auteur

Fragment

Claudette Sherlock

Vertaler

Claudette Sherlock (1965) studeerde Nederlandse taal- en letterkunde aan de UvA en werkte daarna als NT2-trainer. Na haar emigratie naar Engeland in 2000 woonde ze zes jaar in Frankrijk, waar ze Engels doceerde aan de universiteit van Tours en een acteursopleiding afrondde in Parijs. Terug in Engeland behaalde ze een master in vertaalkunde aan University College London. Ze publiceerde vertalingen van Engelse poëzie en toneel in het Nederlands. Na 22 jaar buitenland woont ze nu weer in Amsterdam, waar ze zich verder hoopt te ontwikkelen als literair vertaler. Ze staat open voor alle literaire genres, van fictie en non-fictie tot poëzie en toneel.

casherlock@protonmail.com

Seynabou Sonko

Auteur

Fragment

Janine Cathala-Vette

Vertaler

Janine Cathala-Vette (1980) verruilde twee decennia geleden de Zeeuwse voor de Rhônedelta. Na haar studie Engelse taal- en letterkunde in Montpellier behaalde ze een Franse lesbevoegdheid, maar besefte al snel dat haar hart bij (vertalend) schrijven lag en ontplooide zich als commercieel vertaler. Op zoek naar een nieuwe uitdaging volgde ze de zeer verrijkende cursus literair vertalen Frans aan de Vertalersvakschool, die ze in 2024 succesvol afrondde. Met een aantal collega’s werkte ze vervolgens voor het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen aan het vertalen van correspondentie van James Ensor. Momenteel legt ze zich toe op haar eerste roman: La délicatesse du homard van Laure Manel.

janinevette@hotmail.com

jbccathala@gmail.com

Henry Sienkiewicz

Auteur

Fragment

Marc van Rijswijk

Vertaler

Marc van Rijswijk (1999) is werkzaam als freelancevertaler in de combinaties Spaans-Nederlands, Engels-Nederlands en Pools-Nederlands. Hij studeerde in 2020 af aan het ITV in Utrecht als vertaler Spaans en rondde in 2024 zijn master Taalwetenschappen af. Daarnaast werkt hij ook als redacteur en vertaler bij het blad 360 Magazine en vertaalt hij onder andere christelijke literatuur. Verder is hij geïnteresseerd in alles wat met talen te maken heeft en begint hij ook geregeld weer aan een nieuwe taal.

mvrijswijkvertalingen@gmail.com

Riyad Al-Saleh Al-Hussein

Auteur

Fragment

Mouhamed Rasho

Vertaler

Mouhamed Rasho (Arabisch: محمد رشو), geboren in 1974 in Aleppo, is een Koerdisch-Syrische dichter en schrijver van korte verhalen. Zijn debuutbundel verscheen in 2001, waarna hij nog vier dichtbundels publiceerde. Zijn gedichten werden opgenomen in talrijke tijdschriften in Syrië, Libanon, Egypte en andere Arabische landen. In 2013 vluchtte hij vanwege de burgeroorlog in Syrië naar Iraaks-Koerdistan, en vestigde zich vervolgens in 2014 in Nederland. Rasho won in 2022 de Literaire Galerieprijs (Casablanca) voor zijn verhalenbundel Joker en de Mediterranean Poetry Prize 2021-2022 (Rome) voor zijn poëzie.

rashomouhamad@gmail.com

Christoph Geiser

Auteur

Fragment

Koert Braches

Vertaler

Sinds 2001 werk ik, Koert Braches, als zelfstandig vertaler. Ik vertaal vanuit het Duits en Engels naar het Nederlands, onder andere medische teksten. Hierbij is extra aandacht voor de vertaalkwaliteit vanzelfsprekend, het gaat immers om de gezondheid van mensen. Daarvan zullen ook mijn literaire vertalingen zeker profiteren. Momenteel maak ik bij uitgeverij Prometheus met Karma van Alexander Schimmelbusch mijn debuut als romanvertaler. Behalve vertaler ben ik professioneel (koor)zanger en in die hoedanigheid treed ik regelmatig op in opera’s en koorconcerten, en vanaf eind mei dit jaar met een eigen programma rond het werk van Drs. P en diens stijlgenoten.

info@textual.nl

www.textual.nl

Over PLUK #12

PLUK verschijnt een keer per jaar. Elk nummer wordt door een andere beeldend kunstenaar geïllustreerd. Klik op de bestelknop voor meer informatie over verkoop en abonnement.

Redactie: Koen Boelens, Lisette Graswinckel, Lies Lavrijsen, Niek Miedema, Anda Schippers, Tjadine Stheeman, Helen Zwaan.

PLUK is een initiatief van de Vertalersvakschool en wordt mede mogelijk gemaakt door Stichting LIRA.

Illustraties: Karin Veenendaal
Vormgeving: Andries Boertien
Met dank aan: Luk Van Haute, Annelies de hertogh, Herman Vinckers

Inzenden

Wil je publiceren in PLUK? Mail dan je voorstel naar redactie@tijdschrift-pluk.nl. Beschrijf kort auteur en tekst, voeg een fragment van de tekst in vertaling toe (ca. 600 woorden), de brontekst van het volledige fragment dat je wilt vertalen en geef het totaal aantal woorden aan. Stuur daarbij een kort cv en overzicht van je gepubliceerde vertalingen mee en de contactgegevens van de buitenlandse uitgeverij, agent of rechthebbenden. Wordt er uit jouw brontaal relatief weinig vertaald? Stuur dan zo mogelijk ook een Engelse vertaling mee.

Inzendingen mogen variëren van korte verhalen tot fragmenten uit romans en poëzie. Graag zelfs! De enige restricties zijn dat de tekst niet eerder is vertaald in het Nederlands en de auteur nog niet ontdekt is in het Nederlandse taalgebied of ten onrechte in vergetelheid is geraakt. Ga dus na of er van de betreffende auteur geen recente vertalingen zijn verschenen en of er niet al een is aangekondigd. Uiteindelijke publicaties bestaan uit 1000 tot 3500 woorden. Ook korte fragmenten en gedichten zijn van harte welkom.

PLUK is nadrukkelijk bedoeld voor beginnende vertalers die niet meer dan één literair boek hebben vertaald dat is uitgegeven.

Wil je publiceren in PLUK #13? De deadline voor inzendingen is 1 september 2024.